Wetenschappelijk onderzoek CPH
Ik wil weer zin in het leven krijgen, weer kunnen
genieten. Ik wil beter slapen en weer energie hebben. Ik wil weer
hartelijk kunnen zijn naar mijn kinderen en partner. Kan dat en wat
is daarvoor nodig?
Met deze vraag komen veel mensen bij de huisarts of
hulpverlening.
Naar deze eerste vraag doen de Centra voor Psychisch Herstel (CPH) al jaren onderzoek. Worden psychische klachten door opname en behandeling in een Centrum voor Psychisch Herstel beter. Het onderzoek heeft zich inmiddels uitgebreid over een 1500 cliënten en het antwoord op de gestelde vraag is "ja". Een zeer hoog klachtenniveau kan fors dalen waardoor mensen weer kunnen functioneren op de diverse levensterreinen, waarbij de stemming is verbeterd en cliënt weer toekomst heeft. Binnen de thuissituatie wordt weer beter met elkaar omgegaan.
Een tweede vraag komt hierna: zijn deze
resultaten ook blijvend?
Ook hier kan met een bevestigend "ja" op worden geantwoord. Er zijn
700 cliënten onderzocht in een follow up meting één jaar na opname.
Deze cliënten blijken het bereikte resultaat goed te kunnen
vasthouden, gegeven een of andere vorm van nazorg of hervatte
ambulante behandeling. Voor de opname liep de ambulante behandeling
vast vanwege een te hoog klachtenniveau.
Het betreft hier wel een gemiddeld follow up resultaat met een
behoorlijke spreiding rondom dit gemiddelde. Onder deze 700
cliënten bevinden zich aan het ene eind van deze spreiding de
"Terugvallers" en aan het andere eind van de spreiding de
"Verbeteraars". Een Terugvaller is iemand die de winst van de
opname weer kwijt raakt en terugvalt in de oude klachten. Een
Verbeteraar is een cliënt die na de opname steeds beter gaat
functioneren en steeds minder klachten heeft.
De derde vraag die zich dan stelt is: wat maakt
iemand tot een Verbeteraar en wat zijn risicofactoren voor
Terugval?
In het resultaatonderzoek van de CPH is in eerste instantie gezocht
naar type klacht (stemming, angst, overig), de behandellocatie, het
jaar van behandeling en wel of niet deelname aan een
terugvalpreventie. Deze klinische factoren blijken
echter niet van invloed.
Vervolgens is gekeken naar sociaal demografische factoren als:
geslacht, leeftijd, burgerlijke staat, leefsituatie, woonsituatie
en beroepsniveau. Ook deze factoren blijken niet van invloed op de
follow up resultaten. Het maakt niet uit of cliënt man of
vrouw is, welke leeftijd hij of zij heeft, of de cliënt getrouwd
is, samenwoont of alleenstaand is, of cliënt een vaste partner
heeft en wel of geen kinderen, of cliënt eigen huisvesting heeft.
Ook de mate van scholing of opleiding is niet belangrijk. Kortom of
een cliënt behoort tot de Verbeteraars of Terugvallers wordt niet
door deze factoren bepaald.
Vervolgens is in een telefonisch interview bij een steekproef van
Terugvallers en Verbeteraars oriënterend onderzoek gedaan of
mogelijk belastende gebeurtenissen in het follow up jaar een rol
hebben gespeeld. Of dat het hebben van wel of niet een steunend
netwerk een verklarende factor kan zijn. Ook dit oriënterend
onderzoek leverde geen aanknopingspunten op..
Zou dan het antwoord op derde vraag gezocht moeten worden in
persoonlijkheidsfactoren. Zouden dan de kenmerken van iemands
persoonlijkheid bepalen of een cliënt tot een Verbeteraar of tot
een Terugvaller gaat behoren?
Als het antwoord hierop positief is en deze
persoonlijkheidskenmerken kunnen in de opname positief kunnen
worden behandeld dan is het wellicht mogelijk cliënten in de
behandeling handvatten mee te geven waar ze de rest van hun leven
profijt van hebben, zodanig dat ze steeds beter gaan functioneren.
Dan zou de follow up resultaten na opname verder verbeterd kunnen
worden zodanig dat er meer Verbeteraars dan Terugvallers zijn.
Universiteit van Tilburg onderzocht
Vanuit de Universiteit van Tilburg wordt op de CPH locatie
Rosmalen in 2006 een onderzoek gestart onder 86 cliënten. In dit
internationaal gepubliceerd onderzoek blijkt wederom dat
klinische en sociaal demografische factoren niet van invloed zijn
op het opname resultaat. Echter wel bleek dat een verbetering
van psychologisch inzicht tijdens de opname een grotere
klachtreductie gaf op het gebied van angst, depressie,
lichamelijke stress, slaapproblemen en twijfel aan zich zelf.
Met andere woorden leren reflecteren, naar je zelf leren
kijken en weten wat er in je omgaat zijn belangrijke factoren om
een goed behandelresultaat te behalen. Dit onderzoek gaat echter
nog over het directe opnameresultaat en niet over de follow up na
bv een jaar. Het onderzoek geeft ons echter wel houvast om het
resultaat onderzoek naar: "Wat maakt iemand tot een Verbeteraar en
wat tot een Terugvaller" een vervolg te geven.
Vervolgonderzoek CPH
In 2010 is voor het gehele CPH gestart met dit
vervolgonderzoek. Hierbij is het begrip Psychologisch Inzicht
uitgebreid naar het begrip Emotionele Intelligentie. Emotionele
Intelligentie is een breder begrip dan Psychologisch inzicht. Het
omvat ook aanpassingsvermogen, stress hantering en elementen als
zelfbeeld en assertiviteit. Wanneer een cliënt een Emotionele
Intelligentie Test invult wordt een profiel verkregen bestaande uit
15 variabelen en een totaal emotioneel intelligentie quotiënt
(EQi). Emotionele Intelligentie is ook leerbaar in de vorm
van behandeling, training en cursussen. Het onderzoek is ook
uitgebreid met een follow up meting een half jaar na opname. De
verwachting is dat een toename in Emotionele intelligentie wel eens
beslissend kan zijn of een cliënt tot een Verbeteraar of tot een
Terugvaller gaat behoren. Als deze hypothese kan worden bevestigd,
dan is het nog een kleine stap om het behandelplan van de
individuele cliënt af te stemmen op zijn emotioneel intelligentie
profiel, op zijn psychologisch sterkte - zwakte analyse. Het
lokkend vergezicht is dat de follow up resultaten na een opname op
de CPH zelfs beter zijn dan direct na de opname, waardoor terugval
in de oude klachten verminderd wordt. Ook het huidig onderzoek
samen met de universiteit van Tilburg zal aan een internationaal
tijdschrift worden aangeboden. Daarnaast zal op dit gebied een
onderzoekslijn worden gestart om de beloftes voor de nabije
toekomst te kunnen waarmaken.
Meer informatie
Wilt u meer informatie, neem dan contact op met
Pierre Schalken, hoofd behandeling van de Centra voor Psychisch
Herstel: tel. 024 - 641 23 12 of 073 - 844 78 00.
(Datum: 3 mei 2012)
